Crea sito

Cerqueto InForma

Storia, cultura e vita di un paese

“Li Misciarulë” – Il calendario 2012


Il calendario 2012,  realizzato dalla Pro Loco, con il canto dei mesi, li Misciarulë.

Li Misciarulë, un canto tradizionale di questua, pieno di allegria e di fiduciosa speranza nella bontà e prosperità della natura. Si cantava a Cerqueto fino agli anni ’90, la sera del  30 aprile, passando di casa in casa  e annunciando l’arrivo di Maggio, in cambio di doni. Immancabile il pasto collettivo con il ricavato della questua.  Le origini di questa singolare forma di rappresentazione popolare si perde nella notte dei tempi, ha quindi origini sicuramente precristiane e deriva  probabilmente da riti di tipo propiziatorio per l’augurio di un buon raccolto e il ritorno della stagione primaverile, il trapasso ad una esistenza rigenerata e rinvigorita, in piena sintonia con il calendario agricolo e pastorale. Più anticamente, sicuramente fino agli anni ‘40, il canto “ Li Misciarulë” veniva usato durante il periodo di carnevale per svolgere una vera e propria pantomina,  in cui  dodici personaggi interpretavano simbolicamente i dodici mesi davanti ad un tredicesimo personaggio, il vecchio, che rappresentava l’anno completo.

La melodia su cui venivano cantate le strofe è quella del salterello al suono dei “ddubottë” (organetti a 2 tasti al basso) e la tecnica dei cantori si avvicina ad altre forme di musica popolare arcaica dell’area dell’Italia centro-meridionale.

Le parole si sono fuse  e confuse nel corso degli anni. La versione, che vi proponiamo, è  abbastanza completa.  Una sua caratteristica è la mescolanza tra termini propriamente dialettali  e termini più vicini ad un linguaggio “pulito”. I componenti della famiglia, dove veniva eseguito il canto,  ricevevano infine ringraziamenti sotto forma di saluti, secondo una formula che abbinava in rima il nome di una persona  a quello di un fiore.

Voce singola: Lu benë e la malor, fior di  viola

Tanti saluti li lasciamo a Ciola!

Coro: A Cio-o-o-o-la!

Doveroso un saluto a voi tutti!  Lu benë e la malor, fior di  lillà

Buon anno a tutti e tanta felicità!


Il calendario  2012 ,   dedicato a Cerqueto, con foto  degli anni 30′ – 60′ e il canto dei mesi,  è stato curato da Adina Di Cesare e Angelo Mastrodascio. Il canto Li Misciarulë, nella versione proposta nel calendario, è il frutto della collaborazione dei cerquetani:  Maria Ruscio, Giuseppe Mastrodascio , Rema Di Matteo,  Rita Di Matteo e Vincenzo Pisciaroli.
Le foto d’epoca  sono di Beniamino Mazzetta,  Federico Mastrodascio, Giovanni Leonardi, Lino Bianchini, Jutaka Tani, Profeta Di Profeta, Tommaso Bianchini e Vittorio Guida.

……

Il canto tradizionale cerquetano,   “Li Misciarulë”

E lu mesë dë Jennarë

E’ cundrarië all’animalë

E lu poverë  nimaluccë

Tra  lu sorghë  e lu mastruccë.

Escë lu solë chë spannë  li raggë

Rosë e fiurë lu mesë dë Maggë!

Mò se në vé lu mesë dë Marzë

Lu bifolchë  avanzë l’artë

Së  rëtrovë ‘vvandaggiatë

Chë  la terra ha lavuratë

Së në trovë  cacchëdunë

Ch’ha campatë li sumarunë

Cacchëdunë  chë  n’ha campatë

La plebernë  n’ gnë l’ha datë.

Escë lu solë chë spannë  li raggë

Rosë e fiurë lu mesë dë Maggë!

….

E di Maggio noi vi diamo

Cari compari la bona sera

A chi vuol compareggiare

Ecco qua il primo fiore

E un mazzettin di rose

Per  regalarle alle gentil spose

E nu mazzë dë sellecchiellë

Per regalarlë a stì fantellë

Escë lu solë chë spannë  li raggë

Rosë e fiurë lu mesë dë Maggë!

…..

Mò së në vè lu mesë dë Lujjë

E’ arrivatë lu callë in Pujjë

Pë li muntë e pe’ li pianë

Cë së metë orzë e ‘ranë

La usanzë ancorë l’apportë

Chë së bevë lu vinë cottë

Cantë li grillë e cantë li quajjë

Tuttë li jervë dëventë pajjë.

Escë lu solë chë spannë  li raggë

Rosë e fiurë lu mesë dë Maggë!

…..

E lu mesë dë Settembrë

È nu mesë assai curtesë

Purë li strippë cë fa li spesë

Dijë cë la datë

E Dije cë  lu mannë

Chë cë pozza durì ‘n annë.

Escë lu solë chë spannë  li raggë

Rosë e fiurë lu mesë dë Maggë!

….

E lu mesë dë Nuvembrë

È nu mesë chë së lagnë

Chë së magnë li castagnë

Quattrë cottë sott’ a  la vrascë

Na bevutë e na smënzatë

Na bevutë d’acquarëlle

Tappetamurre  e sparë castellë.

Escë lu solë chë spannë  li raggë

Rosë e fiurë lu mesë dë Maggë!

E lu mesë dë Fëbbrarë

Së rallegrë lu pecuralë

Së rallegrë volentierë

Ch’arrivatë la primaverë

E la serë la mazzë ‘nderrë

La matinë cupertë dë jervë.

Escë lu solë chë spannë  li raggë

Rosë e fiurë lu mesë dë Maggë!

……

Mò së në vè lu mesë d’Abbrilë

L’ummenë  sappë  e li femmenë filë

Filë la lana  e monnë lu linë

Li cïllë candë a mattutinë

Candë e fa’ gran festa

Voi signori farete festa

E se voi non ci credete

Scetë forë e li sentirete

Sentirete di cantare

La matinë all’albeggiare.

Escë lu solë chë spannë  li raggë

Forë Abbrilë  entrë Maggë!

……

Mò se në vè lu mesë dë Giugnë

Lu pëcuralë cumenzë  a mognë

E  në fa ricottë e cascë

N’abbundanzë dë cerascë

Dë cerascë e dë marenë

Së në trovë lë vignë pienë

E la sera e la matinë

Tuttë và ‘nghë li cistinë

E la sera e la dumanë

Tuttë va ’nghë li cistë  ‘mmanë.

Escë lu solë chë spannë  li raggë

Rosë e fiurë lu mesë dë Maggë!

……

Mò së në vè lu mesë d’Agostë

Lu ricchë e lu poverë s’arcunoscë

Chi lu tritë e chi lu squajë

A lu pover’omë jarmanë la pajjë

E jë prësentë li scritturë

Ch’à da pahà li debbiturë.

Escë lu solë chë spannë  li raggë

Rosë e fiurë lu mesë dë Maggë!

…..

E lu mesë dë Uttobbrë

Së prëparë  pë’ la vëllégnë

Malvascìa e muscatellë

P’armbì li varratëllë

Questë è nu mesë svënturatë

Pë li poverë namuratë

E pu quannë cë së penzë

‘Naccëdentë a la partenzë.

Escë lu solë chë spannë  li raggë

Rosë e fiurë lu mesë dë Maggë!

…..

E lu mesë dë Dëcembrë

È nu mesë dë  banditë

Verdë e secchë sa finitë

Së prëparë la salatë

La provvistë pë l’istatë

Quattrë  appesë pë li stanchë

Pë në perdë la usanzë.

Escë lu solë chë spannë  li raggë

Rosë e fiurë lu mesë dë Maggë!